Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (TTATGT) vào ngày 27/6 vừa qua với hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2025, trong đó có quy định đáng chú ý liên quan đến các dòng xe hai bánh chạy bằng nhiên liệu. Cụ thể, Điều 42 của Luật nêu rõ "việc kiểm định đối với xe mô tô, xe gắn máy chỉ thực hiện kiểm định khí thải".

Như vậy, xe máy sẽ phải thực hiện kiểm định khí thải nếu muốn tham gia giao thông kể từ ngày 1/1/2025 tới. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ cũng có đề cập về việc kiểm định khí thải cần thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, phải được thực hiện tại các cơ sở kiểm định khí thải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Trong khi đó, Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (GTVT) sẽ xây dựng quy định trình tự, thủ tục cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động cơ cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy. Cùng với đó là quy định về trình tự, thủ tục kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy; Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cơ sở vật chất kỹ thuật và vị trí cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.

Theo Viện Chiến lược và phát triển GTVT, giai đoạn 2005 - 2022 đã có mức tăng trưởng số lượng xe máy đạt trung bình 9,1%/năm, tổng cộng đã có 69,2 triệu chiếc xe máy được đăng ký trên toàn quốc và số xe đang lưu hành trên đường thực tế đạt khoảng 45,5 triệu chiếc.

Thống kê năm 2020 cho thấy địa bàn Hà Nội có tỷ lệ xe mô tô, xe gắn máy lưu hành đạt 84%, TPHCM đạt 91% và Đà Nẵng đạt 90%. Xe máy dự kiến vẫn sẽ là phương tiện cá nhân thông dụng, phổ biến trong giai đoạn 2025-2030, đồng thời cũng sẽ là loại xe phát thải nhiều nhất. 

Theo kết quả từ 3 chương trình đo kiểm khí thải xe mô tô, xe gắn máy tại 3 thành phố, xe máy trên 5 năm đã có xu hướng vượt tiêu chuẩn khí thải hiện hành và xe trên 10 năm có tỷ lệ phát thải rất lớn. Hiện xe có tuổi đời trên 10 năm tại cả 3 thành phố đều chiếm tỷ lệ trên 50% tổng số xe mô tô, xe gắn máy trên địa bàn.