Cảm nhận Avatar: Fire and Ash: vẫn là vô đối về trải nghiệm điện ảnh
02/01/2026 16:00
Cảm nhận Avatar: Fire and Ash: vẫn là vô đối về trải nghiệm điện ảnh
Thời điểm mình gõ bài chia sẻ này cũng đã khoảng 1 tuần trôi qua kể từ hôm mình coi bộ phim này, lúc đầu mình không định sẽ làm bài cảm nhận bộ phim này đâu, vì kiểu gì phần 3 này cũng sẽ thành công và cả thương hiệu Avatar nói chung cũng là một trong những thương hiệu điện ảnh thành công nhất mọi thời đại. Nhưng rồi, mình phải xem lại cả 2 phần phim trước để có "mood" gõ tiếp bài chia sẻ này.
Con số không biết nói dối, theo số liệu tổng hợp đến hết ngày 31 tháng 12 thì doanh thu của Avatar 3 trên phạm vi toàn cầu là khoảng 851 triệu đô la, còn tổng doanh thu của cả ba phần phim đã vượt con số 6 tỷ đô (6.11 tỷ đô la). Nói đúng ra với phần 3, sau khi người xem có vẻ đã chán thế giới siêu anh hùng, cơn sốt 3D không còn bùng nổ dữ dội như thời điểm những năm 2000 và những áp lực cực lớn từ 2 phần phim trước và cho cả series thì Fire and Ash có chiếm được cảm tình của khán giả?
Avatar 3 ra mắt chỉ sau khoảng 3 năm sau những câu chuyện xảy ra ở The Way of Water, Avatar: Fire and Ash được kỳ vọng không chỉ tiếp nối thành công thương mại mà còn phải chứng minh rằng Pandora vẫn còn những bí ẩn đủ sức giữ chân khán giả trong suốt ba tiếng đồng hồ.
Nếu The Way of Water nói về sự bảo vệ, về gia đình như một pháo đài vững chắc và về sự kết nối tâm linh mềm mại với dòng nước, thì Fire and Ash là sự đảo ngược tàn khốc của những giá trị đó. Tựa đề "Lửa và Tro tàn" không chỉ ám chỉ bối cảnh địa lý mới, vùng núi lửa khắc nghiệt của tộc Mangkwan mà còn là ẩn dụ cho sự giận dữ, sự hủy diệt và những hậu quả không thể đảo ngược của chiến tranh.
Con số không biết nói dối, theo số liệu tổng hợp đến hết ngày 31 tháng 12 thì doanh thu của Avatar 3 trên phạm vi toàn cầu là khoảng 851 triệu đô la, còn tổng doanh thu của cả ba phần phim đã vượt con số 6 tỷ đô (6.11 tỷ đô la). Nói đúng ra với phần 3, sau khi người xem có vẻ đã chán thế giới siêu anh hùng, cơn sốt 3D không còn bùng nổ dữ dội như thời điểm những năm 2000 và những áp lực cực lớn từ 2 phần phim trước và cho cả series thì Fire and Ash có chiếm được cảm tình của khán giả?
Kịch bản: Từ nước sang lửa, sự dịch chuyển của tone màu
Avatar 3 ra mắt chỉ sau khoảng 3 năm sau những câu chuyện xảy ra ở The Way of Water, Avatar: Fire and Ash được kỳ vọng không chỉ tiếp nối thành công thương mại mà còn phải chứng minh rằng Pandora vẫn còn những bí ẩn đủ sức giữ chân khán giả trong suốt ba tiếng đồng hồ.
Nếu The Way of Water nói về sự bảo vệ, về gia đình như một pháo đài vững chắc và về sự kết nối tâm linh mềm mại với dòng nước, thì Fire and Ash là sự đảo ngược tàn khốc của những giá trị đó. Tựa đề "Lửa và Tro tàn" không chỉ ám chỉ bối cảnh địa lý mới, vùng núi lửa khắc nghiệt của tộc Mangkwan mà còn là ẩn dụ cho sự giận dữ, sự hủy diệt và những hậu quả không thể đảo ngược của chiến tranh.
James Cameron đã từng chia sẻ rằng ông muốn khám phá những khía cạnh đen tối hơn của người Na'vi. Trong hai phần trước, chúng ta đã quen với việc người Na'vi là nạn nhân, là những sinh vật cao quý sống hòa hợp với thiên nhiên, trong khi con người là kẻ xâm lược tham lam. Fire and Ash phá vỡ thế điều này. Lần đầu tiên, khán giả đối mặt với tộc Tro (Ash People), những người Na'vi hung bạo, hiếu chiến và sẵn sàng tàn sát đồng loại, đánh dấu bước ngoặt khi cuộc chiến không còn đơn thuần là "ta với địch" mà trở nên phức tạp hơn với những xung đột nội bộ và ý thức hệ.
Một trong những điểm thất vọng nhất về bộ phim này và cũng sẽ là công bằng nhất dành cho Fire and Ash là sự lặp lại trong cấu trúc kịch bản. Câu chuyện tiếp nối ngay sau cái chết của Neteyam. Gia đình Sully (Jake, Neytiri, Lo'ak, Tuktirey, Kiri) vẫn đang trong giai đoạn tang tóc. Tuy nhiên, thay vì được yên ổn, họ lại bị cuốn vào một cuộc xung đột mới. Cấu trúc kịch bản của phần 3 này cũng xoay quanh câu chuyện gia đình Jake Sully đang cố gắng sống yên ổn nhưng rồi lại bị quấy rầy bởi một nhân vật phản diện tưởng đã bị tiêu diệt từ phần 2 là Quaritch, sau đó vẫn là một thành viên trong gia đình của Sully bị bắt cóc và sau đó là cuộc giải cứu rồi trận chiến lớn ở cuối phim.
Việc lặp lại này khiến cho bộ phim, dù dài gần 4 tiếng, đôi khi tạo cảm giác như một bước đệm hơn là một bước tiến thực sự trong cốt truyện tổng thể. Nó giống như việc chúng ta đang xem level 3 của một trò chơi điện tử: bối cảnh thay đổi, "boss" thay đổi nhẹ, nhưng cơ chế gameplay (cốt truyện) thì y hệt.
Bù lại cho cấu trúc có phần lối mòn, việc xây dựng thế giới và nhân vật phản diện lại là điểm sáng. Tộc Mangkwan (Ash People) không phải là những kẻ ác một chiều như RDA. Họ là sản phẩm của môi trường khắc nghiệt. Sống trong vùng đất của núi lửa phun trào, nơi tài nguyên khan hiếm và sự sống mong manh, họ phát triển một triết lý sinh tồn tàn nhẫn: "Kẻ mạnh nhất mới được sống".
Nhân vật Varang (do Oona Chaplin - cháu của vua hề Charlie Chaplin) thủ vai, là hiện thân của triết lý này. Cô không la hét, không tỏ ra hung dữ một cách cường điệu. Sự nguy hiểm của Varang đến từ sự lạnh lùng, tính toán và niềm tin sắt đá rằng những gì cô làm là cần thiết để bảo vệ bộ tộc của mình. Sự hợp tác giữa Varang và Quaritch tạo ra một động lực thú vị. Quaritch, trong lốt Avatar, đang dần trở nên phức tạp hơn. Hắn không còn là tay lính thủy đánh thuê mù quáng tuân lệnh RDA. Mối quan hệ với Spider và sự tương tác với văn hóa của tộc Tro khiến nhân vật này có chiều sâu hơn, gợi mở về một sự "chuộc lỗi" hoặc ít nhất là một sự chuyển biến tâm lý trong các phần sau.
Mặc dù cốt truyện hành động có phần lặp lại, nhưng cốt truyện cảm xúc lại được xử lý rất tốt, Neytiri lại một lần nữa chứng minh cô là linh hồn của bộ phim. Nỗi đau mất con không đánh gục cô mà lại trở thành "bóng ma" ám ảnh những quyết định của cô. Sự giận dữ của Neytiri đối với Spider và sự mâu thuẫn với Jake về cách bảo vệ gia đình tạo nên những xung đột nội tâm đắt giá. Lo'ak, giờ đây phải gánh vác trách nhiệm của người anh lớn, cũng có sự phát triển rõ rệt. Những khoảnh khắc tĩnh lặng giữa các trận chiến, khi các nhân vật đối diện với nỗi đau của mình, chính là lúc bộ phim nhắc nhở chúng ta tại sao Avatar lại kết nối được với khán giả toàn cầu: nó nói về gia đình.
Lí do thuyết phục khán giả ra rạp chính là hình ảnh đã mắt
Nếu bạn hỏi tại sao phải ra rạp xem phim này, câu trả lời nằm ở đây. Bất chấp mọi phàn nàn về nội dung, Avatar: Fire and Ash vẫn là một kỳ quan thị giác gần như chưa có đối thủ xứng tầm. Trong đồ họa máy tính, nước vốn đã khó tái tạo nhưng lửa lại còn khó hơn. Lửa là một nguồn sáng động, nó thay đổi hình dạng liên tục, tương tác với khói, bụi và các hạt lơ lửng trong không khí. Đây là thách thức kỹ thuật lớn nhất của phần 3.
Weta FX (đơn vị chịu trách nhiệm xử lý kỹ xảo cho Avatar 3) đã phát triển các thuật toán mô phỏng mới để lửa và tro bụi tương tác chân thực với môi trường và nhân vật. Họ đã tạo ra hệ thống "Soot Shader" giúp tái hiện lớp tro bụi mịn bám trên da và lông tơ của tộc Tro, cho phép vật liệu này hấp thụ và phản xạ ánh sáng một cách tự nhiên. Một điểm thú vị nữa đó là hệ thống máy tính mà Weta FX sử dụng là của AMD, với nền tảng AMD EPYC và GPU AMD Instinct. Tổng dung lượng lưu trữ cho dự án lên tới 140 petabytes và tiêu tốn hơn 1,2 tỷ giờ render các frame VFX để hoàn thành các khung hình cuối cùng.
Khác với tông màu xanh mát mắt của phần 1 và 2, phần 3 nhuộm màn hình trong sắc đỏ, cam và xám tro. Hiệu ứng tàn tro bay lơ lửng trong không khí, bám vào da nhân vật, phản chiếu ánh sáng từ dung nham lên đôi mắt của người Na'vi được thực hiện tỉ mỉ đến mức đáng sợ. Một số cảnh quay cận cảnh khiến mình đôi khi không thể phân biệt được đâu là thật, đâu là giả. Cảm giác ngột ngạt, nóng bức của vùng đất núi lửa được truyền tải trọn vẹn qua màn hình, tạo nên một trải nghiệm thị giác vừa đẹp đẽ vừa đáng sợ (và nếu bạn xem ở định dạng 3D thì còn phê hơn nữa).
Điểm nhấn thị giác ấn tượng nhất phim không phải là các cảnh chiến đấu dưới đất, mà là trên trời. Sự xuất hiện của tộc Wind Traders và các sinh vật Medusoids là minh chứng cho trí tưởng tượng phong phú của Cameron. Chúng là những sinh vật khổng lồ, trôi nổi trong không trung, với cơ thể trong suốt phát quang. Hình ảnh hạm đội Medusoids lướt đi giữa các cột khói núi lửa, với những người Na'vi đu mình trên các xúc tu là một trong những khung hình đẹp nhất của phim.
Cao trào của phim diễn ra trong một trận chiến lớn dưới hiện tượng nhật thực. Ánh sáng mờ ảo, sự tương phản giữa bóng tối và ánh lửa dung nham tạo nên một phông nền tráng lệ cho trận chiến cuối cùng. Tuy nhiên, đây cũng là lúc kỹ xảo bị thử thách nhất. Mình thấy rằng, trong các cảnh hỗn loạn với quá nhiều yếu tố (lửa, nước, máy bay, Ikran, Medusoids), hình ảnh đôi khi trở nên rối mắt và khó theo dõi, còn khi máy quay zoom vào các cuộc đối đầu cá nhân, chi tiết biểu cảm trên khuôn mặt CGI của nhân vật vẫn giữ được độ chân thực rất cao.
48 FPS thì có còn là điện ảnh?
Phim sử dụng định dạng 48 FPS cho khoảng 40% thời lượng phim. Định dạng này chủ yếu được áp dụng cho các cảnh hành động cường độ cao, các cuộc chiến trên không hoặc các phân cảnh dưới nước nhằm giảm hiện tượng nhấp nháy và tăng độ mượt mà cho hình ảnh 3D. Khoảng 60% thời lượng còn lại (chủ yếu là các cảnh đối thoại hoặc tâm lý chậm) vẫn giữ ở mức 24 FPS để duy trì trải nghiệm điện ảnh truyền thống.
Tuy nhiên, toàn bộ bộ phim thực tế được đóng gói trong một "container" 48 FPS. Với những cảnh quay 24 FPS, hệ thống sẽ tự động nhân đôi mỗi khung hình để khớp với tốc độ trình chiếu của máy chiếu mà không làm thay đổi cảm giác chuyển động của phim.
Để tránh hiệu ứng "phim truyền hình" vốn thường bị chỉ trích ở các phim trước đây, James Cameron đã sử dụng các công cụ như TrueCut Motion để tinh chỉnh độ mờ chuyển động cho từng khung hình, giúp hình ảnh mượt mà nhưng vẫn giữ được chất liệu điện ảnh. Nhưng nếu bạn để ý kỹ, vẫn sẽ có những hiện tượng giật cục nếu bạn coi ở định dạng IMAX vì "tính năng" variable refresh rate.
Nói một chút về âm thanh và âm nhạc trong phim, ngắn gọn thì nó vẫn xuất sắc mặc dù có sự thay đổi ở vai trò người cầm trịch, nếu bạn trải nghiệm ở rạp IMAX thì bạn sẽ cảm nhận được rõ nhất về sự hoành tráng của thế giới Pandora.
Có xứng đáng ra rạp?
Nếu có một cái tên nào đó trong lịch sử điện ảnh có khả năng khiến cả thế giới nín thở chờ đợi từng khung hình, đó chính là James Cameron. Từ những con robot trong Terminator đến thảm kịch lãng mạn Titanic và sau đó là cuộc cách mạng 3D với Avatar (2009), Cameron đã xây dựng sự nghiệp của mình dựa trên việc phá vỡ những giới hạn bất khả thi.
Avatar: Fire and Ash là một bộ phim được sinh ra cho rạp chiếu phim. Xem nó ở nhà, trên laptop hay TV thì mình nghĩ rằng đó là một sự lãng phí. Dù nội dung có thể không làm hài lòng những người tìm kiếm sự sâu sắc hay mới lạ trong kịch bản, nhưng về mặt trải nghiệm giác quan, nó vẫn là vô đối.
Nếu bạn là người yêu công nghệ, yêu cái đẹp và muốn biết giới hạn của điện ảnh hiện tại đang nằm ở đâu, hãy ra rạp và thưởng thức. Nhưng hãy chuẩn bị tâm lý cho một cốt truyện an toàn và một cái bàng quang thật tốt 😁.
Tin xem thêm
nội dung mới
